ارزیابیها نشان میدهد که آمریکا تلاش دارد از باتلاقی که طی ماههای اخیر در آن گرفتار شده، با کمترین هزینه راهبردی خارج شود.
از یک سو، گمانهزنیها از احتمال آمادهسازی برای حملهای جدید حکایت دارد و از سوی دیگر، آمریکا تلاش دارد مذاکره را برای دستیابی به اهداف محقق نشده در میدان نبرد دنبال کند.
در این میان، رسانهها و عملیات روانی نیز ابزاری برای بازسازی اعتبار از دسترفته آمریکا ارزیابی میشوند.
گزینههای نظامی محتمل از سوی آمریکا و متحدان
بر اساس اظهارات مقامات آمریکایی و تحلیل کارشناسان نظامی در ایران، فهرست اقدامات تهاجمی احتمالی به شرح زیر است:
۱. هدف قرار دادن زیرساختهای حیاتی: حملات هوایی و موشکی به پلها و نیروگاههای برق، به قصد ایجاد اختلال در شبکه حملونقل و انرژی.
۲. عملیات ترور: با هدف حذف فرماندهان نظامی و شخصیتهای غیرنظامی کلیدی از طریق عملیات هوایی یا تروریستی.
۳. تسخیر یا انهدام داراییهای دریایی: حمله و تلاش برای اشغال جزایر نفتی یا بنادر اصلی توسط تفنگداران دریایی.
۴. تشدید محاصره دریایی: ایجاد محدودیت علیه ناوگان تجاری و نفتکشهای ایران در آبهای بینالمللی.
۵. عملیات ویژه علیه داراییهای استراتژیک: تلاش برای ربایش اورانیوم غنیشده یا تخریب پایگاههای موشکی با استفاده از یگانهای عملکننده ویژه.
صرفنظر از احتمال بالای عدم موفقیت و خسارتهای جانی به تجاوزگران در برخی گزینه های بالا، ایران با توجه به شکست دیپلماسی و بیاعتمادی کامل به مذاکرات دروغین، بانک اهداف خود را به شکل «عمل متقابل» و «بازدارندگی تهاجمی» تدوین کرده است.
سناریوهای پاسخ ایران بر اساس نوع اقدام آمریکا
این سناریوها به شرح زیر است:
۱. در صورت حمله به نیروگاههای برق ایران: ازبینبردن نیروگاههای برق رژیم صهیونیستی و سایر کشورهای همپیمان آمریکا در منطقه با حملات موشکی و پهپادی.
۲. در صورت حمله به زیرساختهای نفت و گاز ایران: هدف قرار دادن نقاط کلیدی نفت و گاز رژیم صهیونیستی و کشورهای منطقه، بهگونهای که کاهشی معادل ۲۵ میلیون بشکه نفت در روز به مدت یک سال ایجاد شود.
۳. در صورت ترور شخصیتهای نظامی و غیرنظامی ایران: تخریب مراکز فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی رژیم صهیونیستی و سایر کشورهای همپیمان آمریکا.
۴. در صورت تعرض سرزمینی (مانند تصرف جزایر یا بنادر): حمله گسترده و ترکیبی بالستیکی، کروز و پهپادی به ناوهای هواپیمابر و بالگردهای مهاجم.
۵. در صورت ادامه یا تشدید محاصره دریایی ایران: بستن تنگه باب المندب و در صورت لزوم، بستن کامل تنگه هرمز با مینریزی بسیار گسترده و قطع کلیه مسیرهای لولهای فروش نفت.
۶. اجرای عملیات غافلگیرکننده علیه منافع آمریکا در خارج از منطقه.
۷. در صورت تهاجم زمینی از پایگاههای آمریکا در منطقه: عملیات زمینی مرکب با نیروهای مقاومت و همکاری مجاهدان محلی کشورهای میزبان پایگاهها، همراه با به اسارت گرفتن نظامیان آمریکایی با کمک مردم بومی.
۴ سناریوی مختلف در صورت بروز جنگ تمامعیار
کارشناسان نظامی و راهبردی بر این باورند که در صورت بروز جنگ تمامعیار، دامنه و شدت تحولات از سناریوهای فوق خارج نخواهد شد.
به عبارت دیگر:
۱. جنگ به سرعت منطقهای میشود: با مشارکت مستقیم «محور مقاومت» و هدف قرار گرفتن متحدان آمریکا (بهویژه رژیم صهیونیستی و کشورهای نفتی حوزه خلیج فارس).
۲. بازدارندگی تهاجمی ایران فعال میگردد: پاسخ ایران صرفاً دفاعی نبوده و با هدف «اعمال هزینه راهبردی سنگین» بر دشمن و متحدانش طراحی شده است.
۳. شوک انرژی جهانی اجتنابناپذیر است: بسته شدن تنگه هرمز و باب المندب همراه با تخریب تأسیسات نفتی منطقه، بازار انرژی جهان را با بحران بیسابقهای روبهرو خواهد کرد.
۴. آمریکا با محاسبه هزینه-فایده دشوار مواجه است: هرگونه اقدام نظامی محدود، به دلیل طراحی پاسخ جامع ایران، به سرعت به درگیری گستردهای منجر میشود که خروج از آن فاقد راهبرد روشن به نظر میرسد.
در چنین شرایطی، تمدید آتشبس نه یک حرکت صلحآمیز، بلکه «فرصتی برای بازسازی قوای طرفین و تکمیل بانک اهداف» ارزیابی میشود و هر گونه محاسبه اشتباه میتواند منطقه را وارد مرحلهای بیبازگشت از رویارویی تمامعیار کند.
